IVF ROPA: complete gids voor gedeeld moederschap
Bij IVF met gedeeld moederschap worden eicellen bij de ene partner weggenomen en in het laboratorium bevrucht met donorzaad. De embryo’s die hieruit ontstaan, worden vervolgens in de baarmoeder van de andere partner geplaatst, waar ze zich verder kunnen ontwikkelen. Hierdoor kunnen beide partners in een vrouwelijk stel een biologische band met hun kind hebben. In dit artikel leggen we uit hoe IVF met gedeeld moederschap werkt en bespreken we hoe lang de behandeling duurt, wat de kosten zijn, welke factoren de slagingskans beïnvloeden en met welke juridische aspecten je rekening moet houden.
8 min. leestijd
Wat is IVF ROPA?
IVF met gedeeld moederschap is een vruchtbaarheidsbehandeling voor vrouwelijke stellen waarbij eicellen bij de ene partner worden weggenomen en in het laboratorium worden bevrucht. De embryo’s die hieruit ontstaan, worden vervolgens in de baarmoeder van de andere partner geplaatst, zodat zij de zwangerschap kan dragen en het kind ter wereld kan brengen. Deze behandeling staat ook bekend als gedeeld moederschap, gedeeld ouderschap, co-IVF of ROPA (Reception of Oocytes from the Partner). Het is een bijzondere vruchtbaarheidsbehandeling waarbij beide moeders een biologische band met het kind hebben.
De procedure bij IVF ROPA lijkt op die van traditionele IVF. Het belangrijkste verschil is dat beide partners deel uitmaken van de zwangerschap - de één doneert de eicel en de ander draagt de zwangerschap.
IVF ROPA is niet in alle landen toegestaan. De juridische status hangt grotendeels af van LGBTQ+-rechten, de toegang van LGBTQ+-personen tot vruchtbaarheidsbehandelingen en wetgeving rond eiceldonatie.
Voor wie is IVF met gedeeld moederschap geschikt?
IVF ROPA is bedoeld voor koppels waarbij beide partners een baarmoeder en eierstokken hebben en een biologische band met hun kind willen hebben en/of de fysieke ervaring van de zwangerschap willen delen. De behandeling wordt onder andere gebruikt door lesbische stellen, transmasculiene personen en non-binaire koppels.
IVF ROPA stap voor stap: zo werkt de behandeling
Een IVF ROPA-traject bestaat doorgaans uit de volgende stappen:
Vruchtbaarheidsonderzoek
Beide partners ondergaan een uitgebreide vruchtbaarheidsbeoordeling en gezondheidstest. Dit omvat echo’s en bloedonderzoek om de eierstokreserve te beoordelen, te screenen op overdraagbare aandoeningen en te helpen bepalen of één partner beter geschikt is om de zwangerschap te dragen of de eicellen te leveren.
Kies een spermadonor
Voor IVF met gedeeld moederschap is een geschikte spermadonor nodig. Elk stel moet daarom op zoek naar een donor die aan hun wensen en criteria voldoet. Alle donors van European Sperm Bank worden uitgebreid gescreend en hebben gedetailleerde donorprofielen om je te helpen een weloverwogen keuze te maken.
Hormonale stimulatie
De partner die de eicellen levert, neemt hormoonmedicatie om de eierstokken te stimuleren en meerdere eicellen te produceren. De stimulatie duurt meestal 10 tot 14 dagen, en de partner wordt tijdens het hele proces zorgvuldig gecontroleerd om de follikelgroei te volgen.
Eicelpunctie
Zodra de eicellen rijp zijn, worden ze verzameld via een korte, kleine chirurgische ingreep. De vruchtbaarheidsspecialist gebruikt een met echo begeleide naald om de eicellen te verkrijgen. Dit gebeurt meestal onder sedatie of algehele verdoving.
Bevruchting
De verkregen eicellen worden in een laboratorium bevrucht met donorsperma om embryo’s te creëren. Bij traditionele IVF-methoden wordt donorsperma met de eicellen gemengd en moeten de cellen naar de eicel zwemmen en erin doordringen om deze te bevruchten. Bij ICSI wordt één gezonde spermacel direct in de eicel geïnjecteerd.
Ontwikkeling van embryo’s
De bevruchte eicellen worden enkele dagen in een incubator bewaard en zorgvuldig gecontroleerd terwijl ze zich ontwikkelen tot embryo’s. Tijdens dit proces wordt elk embryo beoordeeld, zodat de vruchtbaarheidsspecialisten het meest geschikte embryo voor terugplaatsing kunnen selecteren.
Voorbereiding van de baarmoeder
Vóór de embryoterugplaatsing neemt de partner die het embryo ontvangt medicatie om het baarmoederslijmvlies voor te bereiden. Deze hormoonmedicatie verdikt het baarmoederslijmvlies om de kans op een succesvolle innesteling te vergroten.
Embryoterugplaatsing
Er wordt een embryo geselecteerd en in de baarmoeder geplaatst van de partner die de zwangerschap zal dragen. In sommige gevallen kunnen twee embryo’s worden teruggeplaatst. Ongebruikte gezonde embryo’s kunnen voor toekomstig gebruik in cryopreservatie worden bewaard.
Zwangerschapstest
Ongeveer twee weken later bepaalt een bloedtest of de innesteling succesvol was. Als dat zo is, wordt het koppel voor de rest van de zwangerschap overgedragen aan de reguliere zwangerschapszorg.
Hoe lang duurt een IVF ROPA-traject?
Een IVF ROPA-cyclus duurt doorgaans 6–10 weken, vanaf de hormonale stimulatie tot aan de embryoterugplaatsing. Dit verschilt afhankelijk van of je een ingevroren of verse cyclus hebt en of jullie cycli op elkaar moeten worden afgestemd.
Wie levert de eicellen en wie draagt de zwangerschap bij IVF ROPA?
De beslissing welke partner de eicellen levert en welke de zwangerschap draagt, hangt af van medische factoren, persoonlijke voorkeuren, emotionele overwegingen en klinisch advies.
- Medische factoren – de ovariële reserve en de gezondheid van de baarmoeder zijn vaak belangrijke overwegingen. Als één partner een sterkere ovariële reserve heeft, is zij mogelijk de beste kandidaat voor het verkrijgen van eicellen. Als een partner een gezondere baarmoeder heeft of een voorgeschiedenis met ongecompliceerde zwangerschappen, is zij beter in staat om de baby te dragen.
- Persoonlijke voorkeuren – één partner kan een bijzonder sterke wens hebben om een zwangerschap zelf te ervaren.
- Klinisch advies – je vruchtbaarheidsspecialisten kunnen op basis van hun beoordeling van wat voor alle betrokkenen het beste is, een bepaalde rolverdeling voorstellen.
Welke onderzoeken zijn nodig vóór IVF ROPA?
Medische onderzoeken en aanpassingen in je levensstijl maken deel uit van de voorbereiding op IVF ROPA. Als je weet wat je voorafgaand aan de behandeling kunt doen, kun je je goed voorbereiden en met vertrouwen aan het traject beginnen.
Vruchtbaarheidsonderzoek
Stellen krijgen doorgaans een AMH-test. Met deze test wordt de ovariële reserve gemeten om te bepalen hoeveel eicellen er nog zijn. Echo’s worden ook regelmatig gebruikt om de eierstokken en baarmoeder te beoordelen.
Genetisch onderzoek
Sommige stellen kiezen voor genetische screening om het risico te verkleinen op een kind met een genetische aandoening. Als je al weet dat je drager bent van een specifieke aandoening, kan Known Carrier Match helpen een genetisch compatibele donor te vinden.
Leefstijl en supplementen bij IVF
Voorbereiden op de behandeling betekent ook goed voor jezelf zorgen. Een gezond en gevarieerd voedingspatroon, regelmatig bewegen en het vermijden van roken of overmatig alcoholgebruik kunnen een positief effect hebben op je vruchtbaarheid. Het is ook verstandig om vóór de zwangerschap een supplement met foliumzuur te gebruiken.
Wat kost IVF ROPA?
De kosten van IVF met gedeeld moederschap liggen doorgaans tussen de € 5.000 en € 15.000 per cyclus, maar kunnen sterk verschillen afhankelijk van het land waar je de behandeling ondergaat, de benodigde medicatie en de onderzoeken die worden uitgevoerd. De prijs wordt beïnvloed door:
- Kosten van de vruchtbaarheidskliniek – klinieken hebben hun eigen tariefstructuren en behandelpakketten.
- Medicatie – de kosten kunnen variëren afhankelijk van het gebruikte merk medicatie, de benodigde dosering, de duur van de behandeling en iemands reactie op de hormonen.
- Donorsperma – het aantal bestelde rietjes, verzendkosten en opslag hebben allemaal invloed op de kosten van donorsperma.
- Tests en screening – klinieken kunnen alle tests bundelen of afzonderlijk in rekening brengen. Toekomstige ouders moeten beslissen of ze bepaalde tests willen, zoals genetische PGT-A- en PGT-M-tests.
- Invriezen en opslag van embryo’s – dit omvat een eenmalige initiële vergoeding voor het invriezen en doorlopende opslagkosten.
- Juridisch advies of documentatie – juridische details verschillen per land. In sommige gevallen moeten koppels betalen voor extra registratie- en verwerkingsstappen.
- Land van behandeling – de kosten verschillen aanzienlijk per land en sommige behandelkosten worden mogelijk gedekt door publieke gezondheidszorgsystemen of verzekeringen.
Wat zijn de slagingskansen van IVF ROPA?
De slagingskansen van IVF ROPA zijn vergelijkbaar met de slagingskansen van standaard IVF. Het succes van de behandeling hangt echter af van verschillende factoren, zoals leeftijd, vruchtbaarheidsproblemen en de algehele gezondheid. In het algemeen is het slagingspercentage hoger als de partner die de eicel levert jonger is dan 35 jaar.
Je kunt slagingspercentages gebruiken wanneer je klinieken vergelijkt, maar het is belangrijk de cijfers op de juiste manier te interpreteren. Kijk of de gegevens betrekking hebben op verse of ingevroren IVF-cycli en zorg ervoor dat je naar slagingspercentages kijkt voor de relevante leeftijdsgroep van de partner die de eicel levert.
Wat gebeurt er met ongebruikte embryo’s?
Bij IVF ROPA worden één of twee van de meest geschikte embryo’s teruggeplaatst in de baarmoeder van een van de partners om zich verder te ontwikkelen. Wat er met de ongebruikte embryo’s gebeurt, hangt af van het beleid van de kliniek, de wensen van de partners en de lokale regelgeving. De drie meest voorkomende opties zijn:
- Opslag – embryo’s worden via cryopreservatie bewaard voor toekomstig gebruik, voor het geval het koppel in de toekomst nog een kind wil of vruchtbaarheidsopties wil behouden.
- Donatie – embryo’s kunnen worden gedoneerd aan een andere persoon of familie die te maken heeft met onvruchtbaarheid. Ze kunnen ook worden gedoneerd voor medisch onderzoek.
- Verwijdering – embryo’s kunnen ook worden ontdooid en afsterven. Verschillende klinieken gebruiken verschillende terminologie voor dit proces, en je kunt het horen omschreven als weggooien, compassionate transfer of embryo’s laten ontdooien.
Welke opties voor jou beschikbaar zijn, wordt bepaald door de lokale wetgeving in het land waar je behandeling plaatsvindt. Klinieken moeten altijd bespreken wat je wilt dat er met ongebruikte embryo’s gebeurt, en de meeste vereisen dat beide partners akkoord gaan voordat de behandeling begint.
Wie is de juridische ouder bij IVF ROPA?
De partner die bevalt, is de juridische ouder; de niet-barende partner kan als juridische ouder worden erkend als jullie getrouwd zijn, een geregistreerd partnerschap hebben of vóór de start van de behandeling de juiste formulieren hebben ingevuld.
In sommige landen moet de niet-barende partner mogelijk adopteren. Regels rond ouderlijke rechten kunnen van land tot land verschillen, en als je vragen hebt over jullie situatie, neem dan gerust contact met ons op.
Emotionele en psychologische aspecten van gedeeld moederschap
De reis naar gedeeld moederschap is zowel spannend als emotioneel intens. Het is normaal om uiteenlopende gevoelens te ervaren, van blijdschap en verwachting tot onzekerheid. Open met elkaar praten over deze emoties kan helpen om je gesteund en verbonden te voelen.
Veel koppels vinden ook steun in het praten met anderen die een vergelijkbaar traject doorlopen. De website van European Sperm Bank bevat verschillende waardevolle hulpmiddelen, waaronder onze gids voor gezinnen met ouders van hetzelfde geslacht, om je tijdens je hele traject te ondersteunen.
Veelgestelde vragen over IVF ROPA
Ja. IVF ROPA wordt ook gedeeld moederschap genoemd. Andere benamingen zijn reciprocal IVF, Partner IVF, Co-maternity IVF en ROPA (Reception of Oocytes from Partner).
Een IVF ROPA-cyclus duurt meestal 6–10 weken. Daarna volgt doorgaans een wachttijd van twee weken voordat een zwangerschapstest kan worden gedaan. Er kunnen meerdere IVF-cycli nodig zijn om een zwangerschap te bereiken. Daardoor kan het volledige IVF ROPA-traject drie maanden tot meerdere jaren duren, en zelfs dan is er geen garantie op een succesvolle uitkomst.
Nee. IVF ROPA is niet in ieder land toegestaan. De toegang kan worden beperkt door wetgeving rond LGBTQ+-rechten en eiceldonatie. Regels rond ouderschap bij koppels van hetzelfde geslacht, het delen van eicellen, donorsperma, embryoterugplaatsing en juridisch ouderschap kunnen van invloed zijn op de beschikbaarheid van IVF ROPA.
Voor IVF ROPA kun je donorsperma kiezen via een erkende spermabank met uitgebreide donorprofielen en screening van donoren. Dit zorgt voor gezond sperma van hoge kwaliteit, stelt toekomstige ouders in staat een weloverwogen keuze te maken over hun donor en garandeert de juridische ouderstatus voor de ontvanger van donorsperma.
Donorsperma voor IVF ROPA: wij helpen je verder
Bij European Sperm Bank staan we voor je klaar in elke fase van het traject. Van het bespreken van zwangerschapsopties voor lesbische stellen tot het kiezen van een donor en het vinden van een vruchtbaarheidskliniek: onze adviseurs staan klaar om je vragen te beantwoorden.